A Giridhar RAO's blog/

Tion deklaris Kushwant Singh [kuŝvant sing], konata verkisto anglalingva en lastatempa artikolo.

Rimarkante la grandajn antaŭpagojn al novaj verkistoj barataj, Singh diras, ke tiujn grandajn sumojn (ĝis 100.000 eŭroj!) gajnas nur la anglalingvaj verkistoj, ne la verkistoj en iu ajn el la aliaj barataj lingvoj.

Li aldonas: "En la [lastatempe okazigita Monda] Libro Foiro, pli ol du-triono de la budoj estis akaparitaj de la angla; la hindia kaj la urdua estis je kompatinde dua rango; aliaj lingvoj estis apenaŭ videblaj."

Li konkludas: "Estas klare, ke la angla regas Baraton."

La 5a Azia Kongreso de Esperanto, kiu okazis de la 11a ĝis la 15a de februaro 2008 en Bengaluro, Barato, kun 160 partoprenantoj (kaj 254 aliĝintoj) el 30 landoj, diskutis la temon “Esperanto en Multlingva Azio, kaj

• notinte la tre malsamajn historiojn kaj aktualajn statojn de la Esperanto movado en aziaj landoj;
• rimarkinte la ekkreskon de Esperanto en aziaj landoj, foje malgraŭ ege malfacilaj kondiĉoj;
• resuminte la jamajn iniciatojn de individuaj esperantistoj, landaj asocioj, KAEM kaj UEA; kaj
• konstatinte la daŭran validecon de la lingvo Esperanto en multlingva Azio

rezolucias

• antaŭenigi Esperanton tra la tuta regiono, aparte en la landoj kie la movado ankoraŭ estas malforta;
• plifortigi la kunlaboradon inter la landaj asocioj; kaj
• disvastigi informon pri Esperanto dum tiu ĉi “Internacia jaro de lingvoj” kiel justa kaj demokratia komunikilo por multlingva Azio.

La 33-jara anglalingva tagĵurnalo barata Business Standard  nun aperigas hindian eldonon.

Diskutante la kreskon de la neanglalingvaj tagĵurnaloj en Barato, la kolumnisto T N Ninan [najnan] diras, ke la kresko de la hindilingva amaskomunikilaro okazis pro pluraj kialoj:

la kreskanta graveco de barataj urbetoj; la kresko de alfabeteco en la hindia-parolataj regionoj; la kresko de komerco, kaj sekve kreskantaj enspezniveloj; kaj la fakto, ke kreskas la konsciaj niveloj en la popolo ĝuste kiam la tagĵurnaloj mem iĝas pli kaj pli malaltkostaj. Esplorstudoj pri legantoj kaj enketoj pri cirkulado informas nin, ke la plej grandaj tagĵurnaloj nuntempe estas tiuj en la larĝa zono de la okcidento ĝis oriento, de Raĝastano ĝis Kolkato en Okcidenta Bengallando. Eĉ en la metropola merkato de Delhio, la hindiaj tagĵurnaloj vendiĝas preskaŭ tiom da ekzempleroj kiom la anglalingvaj tagĵurnaloj.

Li aldonas, ke:

Tiuj ĉi ŝanĝoj estas pli evidentaj en Laknaŭo kaj Ĝajpuro, Bhopalo kaj Patno, ol en Delhio, kie la politikistoj atentas pli al la grandaj anglalingvaj titoloj. Sed demandu al iu ajn guberniestro pri la tagĵurnaloj kiuj plej gravas, kaj la respondo sendube estus neanglalingva titolo.

Reagante al la informo pri la lanĉo de tiu ĉi hindia eldono de Business Standard, la ĉefministro Manmohan Singh [manmohan sing] rimarkis, ke "oni rekonu la gravecon de barataj lingvoj -- ja tro ofte la dialogo pri politikoj estas limigita al la mezklasa angla-parolanta popolo, kaj tio ne estas bone se ni volas resti funkcianta demokratio."

Baratdevenaj kanadanoj volas, ke la panĝaba lingvo estu unu el la oficialaj lingvoj de Kanado, laŭ tiu ĉi (anglalingva) raporto.

La panĝaba estas la sesa plej parolata lingvo en Kanado; en la gubernio British Columbia [britiŝ kolambja] -- kie 8% de la loĝantaro estas baratdevenaj -- la panĝaba estas la plej parolata post la angla, la franca kaj la ĉina; kaj en la kvartalo Surrey [sari] de Vankuvero, la panĝaba estas la plej parolata post la angla.

Laŭ instruisto de la panĝaba en la universitato de British Columbia, la panĝaba estas uzata en Kanado jam de 110 jaroj, kaj "jam estas tempo, ke ĝi ĝuu oficialan statuson kiel la anglan kaj la francan".

Aperis sur mia reta horizonto du artikoloj anglalingvaj: unu (pasintjara) pri la kresko de la angla en Ĉinujo, kaj alia (ĉisemajna) pri la rolo de barataj instruistoj en tiu krekso .

La pasintjara artikolo raportas, ke ĉ. 600 milionoj da ĉinoj nuntempe studadas la anglan. La usona firmao TOEFL (mallongigo por Testo de la angla kiel fremda lingvo) kalkulas, ke la merkato por anglalingvaj testservoj en Ĉinujo nun valoras je 60 miliardoj da usonaj dolaroj! Kaj la artikolo raportas, ke la anglalingva eldonejo Macmillan jam vendis 100 milionojn ekzemplerojn de anglalingvaj lernolibroj en Ĉinujo. Imponaj ciferoj!

La dua artikolo informas al ni, ke dum tiu ĉi olimpika jaro en Ĉinujo, viglas la anglalingva lernado en tiu lando, kaj pli ol mil baratanoj jam instruas la anglan en Ĉinujo. Ĉinujo jam havas "ambiciajn planojn inkluzivi la anglan kiel instrulingvon en la elementaj lernejoj tie," kaj post generacio aŭ simile ĝi ne plu bezonos baratajn instruistojn anglalingvajn, sed ĝis tiam "baratanoj povas esti parto de la procezo kaj gajni de ĝi", laŭ la raporto.

Jen plia ekzemplo de "sud-suda kunlaborado", ĉu?

Leonard Orban, la EU-komisionano kiu respondecas pri la multlingvismo, ĵus diris en intervjuo, "Kaj ni ne forgesu, nuntempe pli ol 44 procentoj el la civitanoj de EU parolas nur sian gepatran lingvon" -- intervjuo originale en la rumana; Esperantigoj en la retpaĝaro de Esencoj kaj en la Libera Folio.

Ĉu pli ol 44% de la Eŭropa Unio estas unulingva?? Mi demandas al mi -- kio pri Barato? Estas malfacile trovi! La lingvaj datumaroj de la popolnombradoj de 1991 kaj 2001 ne donas ciferon pri nombro de unulingvuloj en Barato. Mi faris la demandon en kelkaj listoj, kaj  espereble ricevos informon (kiun mi raportos ĉi tie).

Amuza artikolo (anglalingva, kompreneble!) pri la misaj uzoj de la angla lingvo en Barato, precipe en la barata amaskomunikilaro. Temas pri nenormaj uzoj de la angla je la nivelo de literumado -- lion/loin = leono/lumbo; gramatiko -- la (ne)uzo de la difinita artikolo ("the"); kaj idiotismo -- ĉirkaŭfrazoj kiel "expired" anstataŭ "died" (= mortis), kaj ĉarmaj insultoj kiel, "You are a nonsense!" (= Vi estas sensencaĵo; eble eĉ "Vi volapukas"?)

Se diri nenion pri lingvomiksaĵo -- la t.n. Hinglish (lingvokaĉo de la hindia kaj la angla -- esperante, la hingliŝa lingvo, ĉu ne?). Sed multe pli bonan ekzemplon de tio mi trovis aliloke en la reto, nome tiu ĉi parolado de la eksĉefministro Rajiv [raĝiv] Gandhi.

country ki economic situation deteriorate hotey jaa rahi hai. Five year plan ke allocations properly distribute nahin huey, jissey problems exacerbate ho gaye. hum poori tarah vigilant rahenge ki plans ka proper implementation ho. agricultural subsidies jo hain, unhey hum appropriate tareekey se apply karenge aur vested interests ko mil kar confront karenge. humein dekhna hai ki jab hum firmly united hain aur hamarey interests ko firmly defend karte hain to duniya ki koi bhi power hamein subvert nahin kar sakti . . .

Ĉar la alparolitoj estis bengala-parolantaj vilaĝanoj, oni supozu, ke nia moŝtulo eble pensis, ke li parolas en la hindia -- la vortoj kursivaj en la supra teksto (li certe ne scipovis la bengalan, kaj la hindia estas nia nacia lingvo, ĉu ne?).

Ĉiaokaze, la verkinto de la blogo kie aperas tiu hingliŝa specimeno citas iun kiu 'rekonstruis' la tekston de Rajiv Gandhi laŭmemore. Eble do (bedaŭrinde!) temas pri apokrifa teksto....

"Oni ŝajne ekuzis la urduan kiel nomon de lingvo kiam la populara formo kiu nomiĝis "Hindi/Hindvi" evoluiĝis en malnaivan lingvon kun literatura potencialo." Tiel argumentas Mehr Afshan Farooqi [faruki] en lastatempa anglalingva eseo "The 'Hindi' of the 'Urdu'".

Li opinias, ke la etimologio de la vorto 'urdu', kiu signifas en la turka 'armean tendaron', "kotigas la lenson de la historiografio", ĉar tiu etimologio naskis la miton, ke la lingvo efektive naskiĝis en tiuj tendaroj de la turkaj invadintoj en norda Barato. Male, li argumentas, ke jam ekzistis variaĵoj kiuj nomiĝis, diverse, 'hindi, hindvi, dehlvi, guĝri, rekhta kaj dakhani' depende de la regiono de la lando kie ili disvastiĝis, kaj estis tiuj ĉi variaĵoj el kiu evoluiĝis tio kion oni nun nomas la urdua.

Sed, li diras, ke "la emocia kaj pasia diskurso malliberigita en la nomo de historia esplorado pri la originoj de la hindia kaj la urdua malhelpas racian debaton pri tiu temo."

Aperis lastatempe bonega superrigardo (anglalingva) pri nova akto en Barato pri la rajtoj de indiĝenaj popoloj al siaj tradiciaj vivmanieroj, inkluzive la uzon de siaj terpecoj. Skizante la malfacilaĵojn realigi la akton, la verkinto de eseo Madhu RAMNATH prave atentigas nin al la jena lingva realaĵo:

Plejparto de la homoj en la centra barata indiĝena regiono -- Gond, Durwa, Khond, Konda Reddy, Dorla, ktp -- estas nealfabetaj, precipe pri juraj aferoj, kaj malfacile parolas la gubernian lingvon kiun oni altrudas al ili. Ili ĉiuj bezonus kompetentajn kaj sentemajn tradukistojn kiuj povas aŭskulti al ili kaj interpreti iliajn pretendojn kun simpatio kaj komprenemo; konsiderante, ke ni eĉ ne sukcesas trovi sufiĉe da instruistoj de elementaj lernejoj kiuj povas plenumi tiun ĉi ege bezonatan taskon, ja dubindas ĉu la ŝtato povas fari tiun ĉi defian taskon.

Ramnath efektive verkis jam en 2003 alian 'acidan' eseon pri la trista stato de la eduksistemo de la indiĝenaj popoloj. Se vi scipovas la anglan, legu lian "De-Schooling Bastar".

Por la 'anglakapablaj' inter vi, jen rapida sciigo pri nekrologo pri la sciencfikcia kaj sciencpopulariga verkisto Arthur C. CLARKE. Mi verkis la artikolon "Creating Thought-Tools for the Times" (Kreado de pensiloj por nia epoko) por la tagĵurnalo The Hindu (24a de marto 2008).

Aperis lastatempe longa artikolo en la duonmonata anglalingva revuo Outlook pri la "angla-neposedantoj" en la lando: t.e. pri tiuj kiuj tre deziras regi la anglan, kaj faras kaj suferas koŝmarajn klopodojn akiri ĝin. La artikolo titoliĝis "English Speaking Curse" (La malbeno de la angla-parolado). Jen sciigoj el la artikolo:

La gardistoj de la lingvaj pordegoj de transnaciaj firmaoj estas rifuzantaj ĉiujn krom eta elcentaĵo de tiuj bakalaŭroj kiuj kandidatiĝas. Laŭ unu dungistino "ŝia firmao malakceptas 92-93% de la kandidatoj pro ilia malbona anglalingva kapablo." Alia dungistino diras, ke pro la samaj kialoj ŝia firmao "malakceptas 65-75% de la kandidatoj" kiuj jam sukcesis fari anglalingvan inĝenieran kurson!

"Naŭdek elcentoj de siaj studentoj, diras instruisto, havus malfacilaĵon priskribi simplan koncepton kiel la vaporigadon de la akvo en du logike konektitaj frazoj. 'Ili povas doni al vi punktojn, sed ne povas konekti ilin,' li diras. La instruistoj asertas fundamentan punkton, kiun mi aŭdas oftege de instruistoj en aliaj institutoj. La radikoj de la problemo kuŝas en la fakto, ke la lernantoj estas lingve-malriĉigitaj anstataŭ nur angle-malriĉigitaj (t.e. montras malbonan kapablon ankaŭ en la regionaj lingvoj), kaj ke ili havas pli malpli nenian kontakton kun la humanistikaj lernobjektoj ekde la altlernejo."

Situacio vere koŝmara! Legu (se vi kaj anglakapablas kaj kuraĝas!) la tutan artikolon ĉi tie.

Anglalingva artikolo en hodiaŭa numero de The Guardian pri nova filmo de Woody ALLEN. Spektantoj en Katalunio povos vidi la filmon Vicky Cristina Barcelona nur en la anglalingva versio kun kataluna subteksto.

La artikolo ŝajnas iom nesimpatia al la kataluna lingvodemandaro. Ĝi raportas, ke:

la regiona registaro lastatempe anoncis fonduson de 7,4 milionoj da eŭroj por antaŭenigi la katalunan filmindustrion. Ĝi ankaŭ donis 15.000 eŭrojn al filmfaristo por tri 'erotikaj filmoj' ĉar ili antaŭenigus la katalunan lingvon.

Sed malgraŭ malavara publika mondonacado, la 12 katalunaj filmoj produktitaj pasintjare estis spektataj de nur 0,8% de la 24 milionaj filmspektantoj en la regiono.

La ceteraj spektantoj sendube ĝuis holivudaĵojn.... Tio memorigas min pri io kion diris Renato Corsetti en artikolo, "Kiom pagas Barato por la angla lingvo?"

Prenu la kazon de la film- kaj televidindustrio. Lastan jaron, la 20aj plej vidataj filmoj en kinejoj tra la mondo estis usonaj au usonaj kunproduktadoj kun aliaj anglalingvaj landoj. Je eŭropa nivelo, neanglalingvaj EU-landoj aĉetis 10 miliardajn eŭrojn pli da anglalingvaj filmoj, televidelsendoj, vidbendoj, kaj aliaj aŭdvideblaj produktoj, ol ili vendis al Aŭstralio, Novzelando, Kanadio, Britio kaj Usono. Tra Eŭropa Unio, pli ol 75 elcentoj de televid-elsendoj kaj -filmoj estas produktataj en anglalingvaj landoj. La angla, do, efektive formortigis la filmindustrion en multaj eŭropaj landoj. Ĉu baldaŭ ankaŭ en Barato? Vi ridas sed sciu ke tiele oni ridis antaŭ tridek jaroj en Italio, kiam oni antaŭvidis similan estontecon al la tiam floranta itala filmindustrio. Lastan jaron nur kvin el la 20 plej vidataj filmoj en Italio ne estis usonaj.

Alfronte de la fakto, ke el la ĉ. 7 mil lingvoj en la mondo, duono estas minacataj de la pli grandaj lingvoj, la londona esplorinstituto School of Oriental and African Studies organizas Semajnon de endanĝerigitaj lingvoj 2008, de 30a de aprilo ĝis 8a de majo.

La temo estas "Kion NI povas fari?" kaj esploros la eblecon kunlabori de esploristoj, studentoj, lingvokomunumoj kaj civitanoj por kune trakti la defiojn de tutmondaj perdiĝoj de lingvoj kaj kulturoj.

Agadoj dum la semajno inkluzivas la jenajn:

• Unua prezento en Britujo de la filmo The Linguists (La lingvistoj)
• Jen lingvo endanĝerigita -- mallongaj profiloj de kvin endanĝerigitaj lingvoj
• Malferma tago dum kiu oni povas renkonti esploristojn kaj lerni pri ilia laboro
• Kio estas via lingva piedspuro? Debato kuraĝigi personan agadon pligrandigi la lingvan diversecon
• Unutaga labortendaro pri engaĝigo kaj agado en la esplorado pri endanĝerigitaj lingvoj
• Faka sesio pri la uzo de geografiaj informsistemoj por lingvistoj
• Tago de internaciaj filmoj pri endanĝerigitaj lingvoj kun esploradoj de Aŭstralujo, Danlando, Tajvano kaj Britujo
• Seminarioj pri moralaj kaj etikaj demandoj en lingva laborado.

Pli da detaloj (anglalingvaj) en la paĝaro pri la Semajno de endanĝerigitaj lingvoj 2008.

Umante tra la reto, mi trovis jenajn anglalingvajn informojn:

- La Ruĝa Libro de Unesko pri endanĝerigitaj lingvoj (2003) ne listigas iun ajn endanĝerigitan lingvon baratan

- La raporto de Ethnologue pri preskaŭ estingitaj lingvoj listigas 5 endanĝerigitajn lingvojn baratajn:

• A-Pucikwar. 24 (2000 Verma). Pli da informo
• Khamyang. 50 (2003). Pli da informo
• Parenga. Ethnic population: 767 (2002). Pli da informo
• Ruga. Pli da informo

- Centra Instituto por Barataj Lingvoj, en Majsoro, listigas 12 endanĝerigitajn lingvojn baratajn: Andamanese, Bondo, Bondo, Jarawa, Kota, Kurukh, Onge, Sentinelese, Shompen, Singpho, Sulung, Toda

- Living Tongues: Instituto por Endanĝerigitaj Lingvoj havas Datumbazan projekton pri la mundaj lingvoj:

"La mundaj lingvoj de Barato estas inter la plej malbone konataj lingvoj de la mondo. Ili estas parolataj de t.n. 'tribanoj', ĉefe en la orientaj kaj centraj barataj gubernioj de Ĝharkhando kaj Oriso, kun terenetoj en la apudaj gubernioj de Ĉatisgaro, Madhjapradeŝo, kaj Okcident-Bengalo. Malgraŭ tio, ke ili reprezentas la plej malnovan tavolon de la loĝantaro de Barato, pli malnova ol la dravidaj kaj hindoariaj popoloj kiuj nuntempe superregas la regionon, la lingvaj parencoj de la munda en la granda aŭstralazia lingvofamilio troviĝas en disaj kaj malfacile atingeblaj montaj regionoj tra la sudorienta Azio (Tajlando, Malajzio, Laoso, suda Ĉinujo, krom la ekstreme orientaj barataj regionoj de la gubernio Meghalajo, kaj la Nikobaraj Insuloj), kaj ankaŭ en la naciaj lingvoj de Kamboĝo kaj Vjetnamujo."

Ŝajne en la lingvoj de la grupo Suda Munda oni povas esprimi tutajn frazojn, ekz. "ni manĝas porkaĵon" per unu vorto.

La ĉefaj lingvoj kiuj estas minaco por la fascinaj, diversaj kaj praaj mundaj lingvoj estas varioj de la orija, la sadana kaj la bengala.

- Ankaŭ interesa estas la projekto de National Geographic Eltenantaj Voĉoj: Savtenado de Malaperantaj Lingvoj:

"Dum ĉiuj 14 tagoj mortas lingvo. Ĝis 2100 pli ol duono de la pli ol 7.000 lingvoj parolataj sur la Tero -- multaj el ili ankoraŭ neniam listigitaj -- verŝajne malaperos forprenante kun ili trezoron da scio pri la historio, kulturo, la natura medio, kaj scion pri la funkciado de la homa cerbo."

Ŝajne okazis sukcesa aranĝo en Ĝenevo pri la aktuala situacio tutmonda de homaj lingvaj rajtoj. Detaloj plurlingvaj en la paĝaro de la simpozio. Laŭ Renato Corsetti aperos artikolo en la revuo Esperanto.

La Monda kampanjo por edukado havas ĉisemajne sian Ago-Semajnon. Laŭ raporto anglalingva, "7,5 milionoj da infanoj, plenkreskuloj kaj instruistoj kunvenis kun politikistoj en pli ol 100 landoj por lerni pri la graveco de la fakto, ke ĉiuj devas havi ŝancon je altkvalita edukado."

Intertempe, aperigis la brita tagĵurnalo The Guardian raporton pri la stato de la dua Jarmila Evoluiga Celo de la Unuiĝintaj Nacioj, nome, Atingi Universalan Elementan Edukadon. Laŭ la raporto:

• 72 milionoj da infanoj ankoraŭ ne iras al la lernejo
• el tiuj 72 milionoj triono estas handikapaj, 57% estas knabinoj, kaj almenaŭ duono loĝas en regionoj de politikaj konfliktoj, aŭ apartenas al lingvaj minoritatoj. Aliaj suferas pro HIV/Aidoso, estas rifuĝintoj aŭ viktimoj de infanlaborigado.
• la mondo bezonas trovi kaj pagi 18 milionojn da instruistoj plu
• malgraŭ tiu ĉi fakto, la financa subteno por edukado tra la mondo malaltiĝis de 4,4 miliardoj da usonaj dolaroj en 2004 al malpli ol 3 miliardoj da dolaroj en 2005
• pluraj mondonacantaj landoj -- la artikolo nomas Usonon, Japanujon, Italujon -- donas malpli ol la interkonsentita proporcio de 0,7% de la malneta enlanda produkto
• pasintjare Unesko rivelis, ke ekde 1999, 34 landoj malgrandigis la proporcion de la malneta enlanda produkto kiun ili investas en la eduka sektoro
• sekve, laŭ la artikolo, 58 landoj havas de malalta ĝis nenia ŝanco, atingi ĝis 2015 universalan elementan edukadon

La artikolo temas pri la elementa edukado de infanoj, kaj do, kompreneble ne tuŝas la demandon pri la edukado de la 742 milionoj da analfabetaj plenkreskuloj en la mondo!

Here's why the first of May is a public holiday in many parts of the world. I translated this from an Esperanto translation by Jakvo Schram. Incidentally, surprisingly little of Boon's work is available in English.

The First of May

Louis Paul Boon

Now I must write with my best pen, my summer pen, my Sunday pen. Decorate it with a red ribbon, and dip it in an ink with which are written only words of joy, of sun and happiness, of freedom and gaiety;

Unfortunately, it is a pen I am not used to. I write with it the way I will later march in the procession: a little strangely, a little lost in the celebrations.

Pardon me.

Great joy and great happiness always make me a bit quiet. I pinch my arm to know that I am not dreaming. I see so many flags during the march and I know that I have a flag of my own: the flag that I always carry by myself in my heart, day after day.

I feel again then, the First of May, that I'm not alone, that I have not fought all alone for a little happiness in life, for some justice between us, for a better house, and a kind wife who is not exhausted by too much work.

This moves me. Not everything is in vain, I silently begin to think, deep in my heart. Hundreds, thousands, millions throughout the world think like me, carry the same flag in their hearts. And the First of May, the most beautiful day of the year, they come out with that flag, and march in processions, everywhere, in Paris and in Moscow and in London, and in my own little village Waaiendijk.

There are people everywhere who think like me, who, like me, enjoy the fruits of what our parents achieved: the 8-hour day, the 5-day week, the paid holidays. And those are only the visible things, a few concrete things.

Because the rest is much more. The freedom to write what I think, the right to be who I am, the ability to look at the king, emperor or pope with my hands in my pockets. Not having to take off my cap when I do not want to, not having to kneel and beg for bread crumbs, or a small place in heaven.

We no longer have to beg, we ourselves have got everything.

For that, thousands upon thousands march beside one another, under a red flag of the First of May. I should, in fact, celebrate, I know, but I am overwhelmed and fall silent: for respect towards myself.

Tomorrow, the day after, my little flag will again lie folded, deep in my heart's pocket, but today it is unfurled and flutters red, red, red, throughout the world.

Unuflanke, la tamilaj malfederaciiĝantoj vidas la anglan kiel plian rimedon en la rezisto kontraŭ la sinhaloj. Diris tamila estro dum la jara kunveno de anglalingva kolegio, "Historie registaroj srilankaj faris edukadajn barilojn por malhelpi la progreson de la tamiloj. Tiu ĉi kolegio estas simbola kontraŭo al tiuj registaraj paŝoj."

Laŭ la artikolo, ĝis la 1950aj jaroj, la instrulingvo por ĉiuj -- la sinhaloj, tamiloj kaj islamanoj -- estis la angla. Sed post la sendependiĝo de la brita imperio, "oni forigis la anglan lingvon, kaj adoptis politikon de gepatralingva edukado, kaj apartigis la lernejojn de la sinhaloj kaj la tamiloj. Poste aperis lernejoj por la islamanoj, aldonante religian dimension al la problemo. Pro la fakto, ke infanoj de la diversaj etnaj grupoj ne plu kunkune studadis kaj ludadis, plifortiĝis etnaj stereotipoj kaj pligrandiĝis la ksenofobio."

Stranga rakonto. Ĉu eduksistemo tiom unulingva en plurlingva socio? Mi devas esplori plu.

Ŝajne konsentas la sinhala registaro kun la tamilaj ribeluloj (pri kiuj mi laste blogis), ke suferas la ekonomio pro la manko de la angla. Jen, en alia artikolo (anglalingva), detaloj pri altnivela registara iniciato srilanka kiu nomiĝas "La angla kiel vivrimedo". La celo -- havi dum la venontaj tri jaroj 50.000 "kamparajn gejunulojn" kun anglalingvaj kapabloj por labori en la informteknologia sektoro.

Deklaras registara funkciulo, "La [anglalingva] nivelo en la eduksistemo estas mizera. Nur 54% de la instruistoj en la registara eduksistemo kapablas legi kaj kompreni dokumenton anglalingvan."

Kaj kiuj efektive trejnos iliajn instruistojn? Nu, baratanoj, kompreneble! Miaurba universitato -- Universitato de la angla kaj fremdaj lingvoj -- jam sendis instruistojn anglalingvajn al Kamboĝo, Laoso, Mjanmaro kaj Vjetnamujo, kaj nun starigas en Kolombo, Centron por trejnado en la angla lingvo.

Ĉu nomi ĝin nova lingva imperiismo aŭ sudsuda kunlaborado?

Esperiga novaĵo: Laŭ lastatempa raporto en la (anglalingva) tagĵurnalo The Times of India, la nombro de la barataj infanoj en la aĝo-grupo de 6-14 kiuj ne iras al la lernejo, malpliiĝis de 7,6 milionoj en marto 2007 ĝis 4,5 milionoj en marto 2008.

Eĉ pli esperige laŭ la raporto estas la informo, ke la plej parto de tiuj kiuj nun ekiras al la lernejo apartenas al tri tradicie marĝenaj grupoj -- islamanoj, indiĝenaj popoloj kaj dalitoj (t.e. anoj de la t.n. 'malaltaj kastoj' de hinduismo).

Bedaŭrinde, la raporto citas nenian fonton por la informoj. Aliflanke, kvankam la registriĝo de infanoj en lernejoj estas sufiĉe grandskala, tamen la plej grava defio restas reteni ilin en la lernejo: tutlande ĉ. 60% lasas la lernejon en la 10 jaroj de la lernejo.